Powikłania po przebytym zawale mięśnia sercowego

W zależności od ciężkości przebytego zawału serca zalicza się szereg powikłań, wśród których znajdują się zarówno te lżejsze jak i te zagrażające życiu ? na zgonie kończąc.

Wczesne powikłania, które dotyczą około 95% pacjentów to zaburzenia rytmu pracy serca objawiające się najczęściej migotaniem komór i przedsionków. Nieleczone zaburzenia serca prowadzą do całkowitego zatrzymania krążenia i śmierci pacjenta. Warto wiedzieć, iż migotanie komór występuje aż w 70-80% przypadków w przeciągu pierwszej doby po przebytym zawale ? często występuje niewydolność serca (33%). Do wczesnych powikłań zaliczane jest jeszcze pęknięcie serca objawiające się ostrą tamponadą serca ? wzrostem ciśnienia żylnego, powiększeniem serca. Pęknięcie serca występuje w przypadku 2% pacjentów i bardzo często kończy się zgonem.

Niestety przetrwanie pierwszych dwudziestu czterech godzin po przebytym zawale serca nie oznacza całkowitej eliminacji wystąpienia groźnych powikłań, bowiem te mogą dać o sobie znać nawet w przeciągu kolejnych miesięcy czy lat. Należą do nich:

  • Zespół bark-ręka ? objawia się bólami zwykle w obrębie lewego ramienia. To zapalenie nerwu ramiennego może ustąpić samoistnie, a może mieć również charakter przewlekły.
  • Zespól pozawałowy Dresslera ? następuje zwykle w okresie 2-6 tygodni od przebytego zawału. Objawia się śródmiąższowym zapaleniem płuc, zapaleniem osierdzia i opłucnej. Charakterystyczny dla zespołu pozawałowego jest ból w klatce piersiowej, gorączka dochodząca do 40?C, wzrost leukocytozy i podwyższone OB. Stan ten jest całkowicie uleczalny za pomocą glikokortykosteroidów jak i niesteroidowych leków przeciwzapalnych.
  • Powtórny zawał serca.
  • Ostra niewydolność lewokomorowa i obrzęk płuc ? objawia się zaostrzeniem niewydolności serca, powtórnym zawałem, zapaleniem płuc, udarem mózgu czy nadciśnieniem tętniczym. Chory odczuwa narastającą duszność, która ustępuje po przybraniu pozycji siedzącej. Często występuje tachykardia, sinica, wzrost ciśnienia, uporczywy kaszel i nadmierna potliwość. Leczenie w pierwszej kolejności polega na położeniu chorego w pozycji półsiedzącej, podanie tlenu, oraz wlewów dożylnych (m.in. Deslasidum, Aminophylinum).
  • Nagle występująca niedomykalność zastawki mitralnej (dwudzielnej) ? objawia się silnymi dusznościami, obrzękiem płuc, a także głośnym tonem serca i szmerami (mitralnymi).
  • Tętniak pozawałowy serca ? występuje w przypadku 10% pacjentów. Powikłanie to występuje w wyniku zamknięcia światła komory wieńcowej podczas pracy serca (jest to uwypuklenie objętej martwicą ściany serca). Tętniaki pozawałowe diagnozuje się poprzez wykonanie badania EKG, oraz UKG potocznie zwane ?echem serca?. Leczenie farmakologiczne zachowawcze lub operacyjne.
  • Udar mózgu.
  • Pęknięcie przegrody międzykomorowej ? dotyczy 1-3% chorych. Powikłanie to występuje zwykle w pierwszym tygodniu po przebytym zawale serca.